ESHQOBIL SHUKUR BADIIY ASARLARIDA PAREMIYOLOGIKBIRLIKLARNING SEMANTIK, STILISTIK VA LINGVOKULTUROLOGIKTAHLILI
Keywords:
Paremiologik birlik, maqol, matal, badiiy nutq, semantik transformatsiya, stilistik funksiya, lingvokulturologiya, Eshqobil Shukur, o‘zbek tili, milliy mentalitet, badiiy obraz, kontekstual ma’no.Abstract
Ushbu maqola Eshqobil Shukur badiiy asarlarida qo‘llanilgan paremiyologik birliklarning (maqol, matal, iboralar) lingvistik xususiyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning asosiy maqsadi ushbu birliklarning semantik tarkibi, stilistik funksiyalari va lingvokulturologik ahamiyatini aniqlashdan iborat. Muammo shundaki, zamonaviy adabiyotshunoslikda muallifning individual uslubida an’anaviy
paremiyalarning qayta ishlanishi va badiiy kontekstga integratsiyasi yetarlicha o‘rganilmagan. Ishtirokchi kuzatuv va kontent-tahlil usullaridan foydalanib, muallifning roman va hikoyalaridan olingan paremiyologik materiallar tizimli tahlii qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, Eshqobil Shukur an’anaviy maqollarni nafaqat semantik jihatdan boyitadi, balki ularga yangicha, ko‘pincha ironik yoki falsafiy ma’no ham yuklaydi. Stilistik jihatdan ular personajlar xarakterini ochishda, dialogik keskinlikni oshirishda va badiiy muhitni yaratishda muhim rol o‘ynaydi. Lingvokulturologik nuqtai nazardan, muallifning paremiyalardan foydalanishi o‘zbek milliy mentaliteti, qadriyatlari va dunyoqarashining badiiy ifodasi sifatida namoyon bo‘ladi. Xulosa qilib aytganda,
Eshqobil Shukur asarlaridagi paremiyologik birliklar nafaqat tilning boyligi, balki madaniy merosning tirik namunasidir.
